ArtEZ deelt ontwerpvisie op duurzame transformatie tijdens internationaal project in Belgrado

Op uitnodiging van de organisatoren verzorgde Perica Savanović, lector Design aan ArtEZ University of the Arts, een keynotelezing waarin hij inzichten deelde vanuit NewTexEco, de research community waarvan ArtEZ penvoerder is. Die thematiek sloot nauw aan bij de ambities van NewTexEco en het ontwerp- en praktijkgerichte onderzoek dat ArtEZ binnen dit netwerk mede vormgeeft. De bijeenkomst bracht onderzoekers, kunstenaars en kennisinstellingen uit verschillende landen samen rond de vraag hoe textielherstel kan bijdragen aan nieuwe verbindingen tussen mensen, gemeenschappen en generaties. 

Ontwerp als motor voor maatschappelijke verandering 

In zijn lezing presenteerde Savanović een ontwerpgerichte visie op duurzame verandering. Daarbij stelde hij dat maatschappelijke vraagstukken niet kunnen worden opgelost met vooraf vastgelegde routes van probleem naar oplossing, maar vragen om open processen waarin verschillende perspectieven samenkomen.

Volgens Savanović kunnen ontwerp- en kunstonderzoek een belangrijke rol spelen in dergelijke processen. Zij maken ruimte voor experiment, verbeelding en nieuwe vormen van samenwerking tussen uiteenlopende partijen. Daarmee dragen zij niet alleen bij aan innovatie, maar ook aan het gezamenlijk vormgeven van mogelijke toekomsten. 

Essay over duurzame transformatie 

Voor het project schreef Savanović het essay New Textile Ecosystems – Integral Design for Sustainable Transformations. Hierin verkent hij hoe ontwerp, onderzoek, technologie en ondernemerschap kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van een duurzamer textielsysteem.  Het essay bouwt voort op onderzoek binnen NewTexEco, de landelijke research community waarvan ArtEZ penvoerder is. Aan de hand van verschillende onderzoeksprojecten laat Savanović zien hoe ontwerpgericht onderzoek kan functioneren als katalysator voor maatschappelijke verandering. Niet door één optimale oplossing te formuleren, maar door verschillende disciplines, kennisvormen en belangen met elkaar in gesprek te brengen.

Deze benadering sluit aan bij de manier waarop ArtEZ onderzoek positioneert: als een praktijkgerichte en creatieve vorm van kennisontwikkeling die kunstenaars, ontwerpers, onderzoekers en maatschappelijke partners verbindt. 

Internationale uitwisseling 

Naast de lezing bood het bezoek aan Belgrado gelegenheid om nieuwe internationale samenwerkingen te verkennen. De regio van voormalig Joegoslavië kent een rijke textielgeschiedenis en onderzoekt momenteel hoe erfgoed, ontwerp en duurzaamheid kunnen bijdragen aan nieuwe economische en maatschappelijke perspectieven. 
De gesprekken met onderzoekers, kunstenaars en culturele organisaties maakten duidelijk dat er veel belangstelling bestaat voor verdere kennisuitwisseling en gezamenlijke Europese onderzoeksprojecten. 

Onderzoek als verbindende praktijk 

Het project Repair the Fabric: Healing Voices and Patterns Across Generations onderzocht gedurende zes maanden hoe herstel en reparatie kunnen functioneren als metafoor voor sociale verbinding en collectieve verandering. Voor ArtEZ onderstreept deze samenwerking de waarde van ontwerp- en kunstonderzoek als verbindende praktijk: een manier om complexe maatschappelijke vraagstukken niet alleen te analyseren, maar ook gezamenlijk te verkennen, vorm te geven en te transformeren.