Matteo onderzoekt nieuwe manieren van luisteren

Vrijheid om zelf te bepalen wat muziek kan zijn

“In het begin vond ik de vrijheid eerlijk gezegd best eng. Ik kwam uit een schoolsysteem waarin alles vastlag. In deze master mocht ik ineens zelf bepalen wat ik wilde onderzoeken. Dat voelde bijna onwerkelijk.”

Matteo gebruikt zijn instrument niet op de manier die je verwacht. Hij onderzoekt alternatieve speeltechnieken, werkt met elektronica en gebruikt geluid om een ruimte of situatie opnieuw te ervaren. “Normaal luisteren we naar muziek vooral vanuit emotie, maar geluid doet veel meer dan dat. Het bepaalt ook hoe je een plek ervaart. In het dagelijks leven hoor je constant ritmes, lagen en volumes om je heen, maar daar staan we bijna nooit bij stil.”

Voor Matteo werd dat het startpunt van zijn onderzoek. Wat gebeurt er als je mensen bewuster laat luisteren? Wat hoor je als muziek niet alleen draait om melodie of structuur?

Met tape, objecten en geluid op tour door Taiwan en China

Tijdens de master werkte Matteo samen met student Yuxin Wu van de opleiding The Sound of Innovation. Samen maakten ze performances waarin ze alledaagse objecten gebruiken om geluid mee te maken. “We gebruikten geen klassieke instrumenten, maar tape, contactmicrofoons en objecten die normaal helemaal niet bedoeld zijn om muziek mee te maken.”

“We proberen bekende objecten op een andere manier te gebruiken. Bijvoorbeeld door geluiden te versterken die je normaal nooit bewust hoort. Het gaat ons niet alleen om het geluid zelf, maar ook om hoe mensen daarnaar luisteren.”

Met die performances trokken ze vervolgens naar Taiwan en China voor een zelfgeorganiseerde tour. Ze speelden op verschillende locaties en regelden samen performances, contacten en subsidies. Vooral in China was dat een uitdaging. “Alles werkt daar anders: andere social media, andere communicatiekanalen en andere manieren van organiseren. Yuxin komt uit China, zonder haar was dat bijna onmogelijk geweest.”

Interdisciplinair werken zonder jezelf kwijt te raken

Binnen de master ontdekte Matteo dat interdisciplinair werken niet betekent dat muziek ineens minder belangrijk wordt. “Ik ben in de eerste plaats nog steeds muzikant, maar waarom zou ik mezelf alleen daartoe beperken?”

Naast performen houdt hij zich bezig met opnemen, produceren, mixen en elektronica. Hij werkt samen met andere makers en onderzoekt hoe verschillende disciplines elkaar kunnen versterken zonder dat het geforceerd voelt. “Ik denk dat we nu in een tijd leven waarin je jezelf moet kunnen verbreden. Maar je moet wel eerlijk blijven naar jezelf. Je kunt gewoon niet alles tegelijk zijn.”

Volgens Matteo zit precies daar de kracht van de Master of Music in Arnhem. “Niemand vertelt je hier wat muziek moet zijn. Je krijgt de ruimte om daar zelf achter te komen.”

Een afstudeerconcert waarin het publiek midden in het geluid zit

Voor zijn final werkt Matteo samen met pianist Lucas Molle en cellist Kim Jäger. “Het wordt geen standaard concert met een podium vooraan en publiek op stoelen. De muzikanten staan midden in de ruimte, met het publiek eromheen. Ik wil dat mensen het geluid fysiek ervaren. Niet alleen luisteren naar een concert, maar echt merken wat geluid met een ruimte doet.”

Tijdens de performance wisselen composities, improvisatie en experimentele geluiden elkaar af. Soms heel klein en dichtbij, soms hard en overweldigend. Matteo gebruikt die contrasten bewust om te spelen met concentratie, afstand en aandacht. “We zijn gewend om muziek meteen te herkennen of te begrijpen. Ik wil juist dat mensen even stoppen met zoeken naar wat iets precies betekent.”

Daarom draait zijn final niet om alleen muziek spelen, maar juist ook om luisteren op een andere manier. “Ik probeer geen antwoorden te geven. Ik wil vooral dat mensen zichzelf toestaan om gewoon te ervaren wat ze horen.”

Onderzoeken wat jij als maker interessant vindt

Als Matteo terugkijkt op zijn tijd bij de master, ziet hij vooral hoeveel ruimte hij kreeg om zichzelf als maker opnieuw uit te vinden. “Ik ben weer obsessief muziek gaan maken. Puur omdat ik eindelijk het gevoel had dat ik mocht onderzoeken wat ik zélf interessant vond.”

Die vrijheid is volgens hem ook precies wat toekomstige studenten moeten weten. “Je bepaalt hier zelf waar je op focust. Als ik twee maanden ergens diep in wil duiken, dan doe ik dat. En daarna kan ik weer iets anders ontdekken. Dat is juist het mooie. Niemand zegt dat je maar één ding mag zijn.”

• Matteo's final is te bezoeken op 29 juni om 21.00 uur bij ArtEZ Conservatorium in Arnhem.
• Instagram Matteo
• Instagram duo met Yuxin