Timon Prosper

Inleiding
Dit onderzoek begon bij een overtuiging: dat aandacht van jou is, en dat je er zelf over moet kunnen beschikken. In de praktijk blijkt dat voor veel mensen steeds moeilijker. Je aandacht wordt ongemerkt afgepakt door de ‘vervelingsbestrijdingsindustrie’ die daar ondertussen heel goed in is geworden.  

In Aandacht in de uitverkoop onderzoek ik samen met thuiswerkers hoe zij autonomie over hun eigen aandacht kunnen herwinnen. Dat doen we in een tijd waarin die aandacht systematisch wordt opgeëist.

Door de inzet van de methode Art Based Action Learning hebben de deelnemers, in een reeks van drie opeenvolgende sessies met tekenen, lichaamsgerichte oefeningen en collectieve reflectie, hun aandacht tastbaar gemaakt. Niet als abstract begrip, maar als iets wat je kunt zien, voelen en bespreken. Wat begon als een persoonlijk en maatschappelijk vraagstuk groeide uit tot een gedeeld onderzoek naar wat het betekent om in een aandachtseconomie de regie over je aandacht in eigen hand te houden.
 

Visie
Ik ben een artisteducator voor wie denken en maken onlosmakelijk verbonden zijn. Woorden alleen zijn voor mij niet genoeg: ik heb een vel papier nodig, een beeld, een beweging. In mijn praktijk werk ik vanuit nabijheid. Ik stap niet in als expert die iets komt brengen, maar als iemand die samen met anderen iets wil begrijpen. Dat vraagt luisteren, vertrouwen en soms het lef om een oefening voor te stellen die ongemakkelijk voelt. In dat ongemak ontstaat frictie – en frictie biedt de nieuwe perspectieven.

Ik geloof dat aandacht wordt gevormd door machtsverhoudingen, belangen en systemen. Waar de aandacht op ligt wordt steeds meer bepaald door de ‘vervelingsbestrijdingsindustrie’. Wat gaat er verloren als je die focus niet meer zelf kiest? Art BasedAction Learning schept via kunst ruimte om antwoorden hierop te vinden door ze te voelen voordat ze in woorden worden gevat. Vanuit dat bewustzijn kunnen we handelen en de autonomie over onze aandacht herwinnen.

Seneca beschreef dit gevoel al tweeduizend jaar geleden. Maar de wereld is veranderd. Seneca kon zich terugtrekken. Wij worden gevolgd. De aandachteters van nu stoppen nooit. Benoemen alleen is niet genoeg meer, daarvoor heb je een methode nodig die bewustzijn creëert, een oefenplek, en mensen om je heen.

Urgentie
De aandachtseconomie is gebouwd op het systematisch ondermijnen van je aandacht. Thuiswerkers zijn daarin bijzonder kwetsbaar: geen structuur van buitenaf, altijd bereikbaar, de grens tussen werk en privé vervaagd. Daardoor verlies je makkelijk de controle over je eigen aandacht. Want wie bepaalt waarop jij je focust? Wat verlies je als je dat niet meer zelf kunt beslissen? Dit onderzoek laat zien dat kunsteducatie in de vorm van Art Based Action Learning daar iets betekenisvols tegenin kan brengen. Niet als een snelle oplossing, maar als serieuze methode voor bewustwording en zelfbeschikking.

Doel
Ik wil Art Based Action Learning verder ontwikkelen als methode die toepasbaar is in werkomgevingen, culturele instellingen en onderwijscontexten. Niet als kant-en-klaar product, maar als levende praktijk die zich aanpast aan de mensen en de plek. Ik zoek samenwerkingen met organisaties die geloven dat aandacht meer is dan een productiviteitsvraagstuk. En ik wil blijven onderzoeken, als maker, als educator, als iemand die het antwoord nog niet heeft maar de vraag niet los kan laten.