Sylvia Zijl
De Magische Ontmoeting
Inleiding
Na mijn verhuizing naar Diemen Centrum voelde ik me er anoniem en vervreemd. De wijk was als een decor waarin mensen elkaar dagelijks passeerden, met buurtbewoners als figuranten. Door ervaringen uit het verleden was ik terughoudend in contact met onbekenden. Tegelijk verlangde ik juist naar contact, menselijkheid en rommelige gezelligheid in de buurt. Ik wilde me er thuis voelen, als bewoner met een kunstenaarsblik. Een kantelpunt ontstond toen mijn onderbuurman mij onverwacht aansprak in het nabije winkelcentrum. “Bakkie koffie?” vroeg hij. Tijdens ons gesprek vertelde hij dat hij zich eenzaam voelde in de wijk en dat buren hem niet altijd teruggroeten. Ik hield zelf ook afstand. Dat maakte duidelijk dat ik niet alleen een afstandelijke buurt observeerde, maar ook zelf onderdeel was van die dynamiek. Vanuit dit besef begon mijn onderzoek. Ik besloot iets te doen voor mijn buurman, voor mezelf en eigenlijk voor de hele wijk, al zou het kleinschalig zijn. Via artistieke interventies onderzocht ik hoe kunst contact en betekenisvolle interactie tussen onbekenden in de publieke ruimte kan stimuleren, en hoe dit de sfeer in de buurt kan verbeteren. Op de achtergrond bleef een oude vraag van mij aanwezig: hoe weet ik of de mens goed is?
Visie
Als artisteducator zie ik kunst als een veelvormige en sensitieve manier om de wereld, de mens en mezelf te onderzoeken. Ook als tegengeluid op digitalisering en als pleidooi voor het belang van voelen; zintuiglijk en emotioneel. Mijn werk beweegt zich tussen kunst, educatie en sociaal engagement. Ik ben geïnteresseerd in wat er gebeurt wanneer mensen uit hun vaste routines komen en worden uitgenodigd om anders te kijken, dingen uit te proberen en te durven verschijnen in wie ze zijn.
Voor mij gaat kunst niet alleen over het maken van kunstwerken, maar ook over het creëren van situaties waarin iets nieuws kan ontstaan, zoals tussen mensen onderling. Dat kan iets eenvoudigs zijn, maar ook een verdiepend gesprek over herinneringen en vertrouwen. Hierbij is eenzorgvuldige, ethische houding nodig, zeker in ontmoetingen met onbekenden. Dit vraagt van de artisteducator een flexibele en empathische houding om situaties te lezen, mee te bewegen en ruimte te laten voor wat zich aandient. Soms door te handelen, soms door af te wachten. Die rolis niet vast maar voortdurend in beweging. In mijn afstudeeronderzoek noem ik deze rol de ‘meespeler’. Daarbij werk ik vanuit een hoopvolle overtuiging: denk warm.
“Een ontmoeting met een onbekende voelt vooraf vaak spannender dan hoe die in werkelijkheid verloopt. Kunst kan die spanning doorbreken en zo ruimte maken voor betekenisvol contact, waarbij de ‘liking gap’ laat zien dat we elkaar vaak positiever ervaren dan verwacht.”
Foto: Arnold Kijkt in de Vegte
Urgentie
In Diemen Centrum wordt zichtbaar dat mensen dicht bij elkaar leven maar elkaar nauwelijks ontmoeten. In een tijd van individualisering, digitalisering en sociale bubbels is spontaan contact met onbekenden minder vanzelfsprekend geworden. Ook is er voorzichtigheid met contacten buiten de eigen kring, waar vertrouwen niet vanzelfsprekend is. De spanning tussen afstand en nabijheid raakt mij persoonlijk en professioneel. Persoonlijk omdat ik door ervaringen terughoudend ben in contact met onbekenden en in het ‘verschijnen’ in de publieke ruimte. Professioneel omdat mijn werk als artisteducator zowel afstand als nabijheid vraagt: observeren wat er gebeurt én situaties creëren waarin interactie kan ontstaan.
Doel
In de toekomst wil ik als artisteducator blijven werken met mensen in verschillende contexten, waarin kunst kan bijdragen aan het kantelen van het alledaagse en het bouwen van bruggen tussen onbekenden. Mijn interesse ligt in het inzetten van kunst op verschillende manieren: als interventie, als gesprek, als ruimtelijke ingreep en als sociale praktijk. Daarnaast wil ik mijn ervaring en kennis over semi-publieke ruimtes verder ontwikkelen en delen. Juist in deze overgangszones tussen publiek en privaat zie ik ruimte voor ontmoeting, verbeelding en betekenisvolle interactie.
Foto: Nico van Maanen
Deze pagina is voor het laatst gewijzigd op 26 juni 2026
Sta jij op deze pagina? En heb je een opmerking? Mail naar de redactie.