Lynn van Zweden

Vergankelijkheid is een thema dat mij tijdens de opleiding steeds meer is gaan fascineren. Niet alleen binnen architectuur, maar ook in de manier waarop materialen leven, verouderen en betekenis dragen. Soms maak ik als grap dat ik verlang naar mijn urn wanneer ik tegenwind ervaar. Die humor komt niet voort uit levensmoeheid, maar uit het besef dat wij als mens vergankelijk zijn en allemaal op onze eigen manier met die gedachte omgaan. Niets is blijvend; alles verandert, veroudert en verdwijnt uiteindelijk. Met mijn ontwerp wil ik dat bewustzijn versterken en de schoonheid van soberheid en vergankelijkheid zichtbaar maken. 

Tijdens een bezoek aan de Dorotheenstädtischer Friedhof, een begraafplaats midden in Berlijn, ervaarde ik sterk hoe vergankelijkheid voelbaar kan zijn in een ruimte. De stilte, natuur en de rouwkapel van James Turrell, waarin licht en kleur veranderden met de ondergaande zon, creëerden een bijna tijdloze sfeer. Deze ervaring zette mij aan het denken over de rol van vergankelijkheid binnen ruimtelijk ontwerp. 

Binnen architectuur ligt de focus vaak op duurzaamheid als levensverlenging. In mijn onderzoek kijk ik juist naar de waarde van verval, loslaten en vergankelijkheid, en hoe dit onze blik op sterfelijkheid beïnvloedt. Waarom proberen we veroudering weg te poetsen, terwijl roest, slijtage en beschadigingen juist laten zien dat iets heeft geleefd?  

Vanuit die gedachte ontwierp ik een nieuwe invulling voor de voormalige Senzora-fabriek in de Raambuurt in Deventer. De fabriek ligt in een gebied dat wordt getransformeerd tot woonomgeving met meer dan honderd nieuwe woningen. In de omgeving ontbreekt een plek waar afscheid en rouw bewust beleefd kunnen worden. Juist daarom versterken het ontwerp en de locatie elkaar: midden in het dagelijks leven ontstaat ruimte voor reflectie en het leren omgaan met vergankelijkheid. In plaats van het industriële pand glad te strijken, wil ik de sporen van tijd behouden. De verweerde materialen en industriële structuur dragen een emotionele lading die verbonden is met vergankelijkheid. 

Het gebouw biedt ruimte voor afscheidsceremonies, herdenking en verstilling. De ceremonieruimte is ingericht in een kring rondom de kist, zodat emoties zichtbaar worden en mensen elkaar kunnen aankijken. Via een rouwroute van stalen platen worden de kistdragers langzaam het gebouw binnengeleid. Het staal mag bewust roesten; het materiaal leeft mee met de tijd. Een uitsnede in het dak, geïnspireerd op de iconische raamwerken van het pand, laat licht binnen en creëert een bijna sacrale sfeer. 

Naast zwaarte krijgt ook ironie een plek binnen het ontwerp. Voor mij is humor een coping mechanisme en een manier om de dood te relativeren. Daarom bevat het gebouw ironische en Surrealistische elementen, zoals een wand vol tissues, een doolhof met doodlopende paden en een steigerconstructie die verwijst naar iets tijdelijks, maar juist blijft staan. 

Het gebouw blijft publiek toegankelijk wanneer er geen ceremonie plaatsvindt, zodat het ook buiten het afscheid een plek van herdenking, confrontatie en bewustwording wordt. Mijn ontwerp laat zien dat vergankelijkheid niet verborgen hoeft te worden. Juist door tijd en sterfelijkheid zichtbaar te maken, ontstaat ruimte voor acceptatie, herinnering en betekenis.  

Memento mori.   

Lynnvanzweden@gmail.com

Telefoon: +31 634561126