foto: Pablo Pichel
Inleiding
Erfgoed is van iedereen, maar kan soms afstandelijk aanvoelen. Dat geldt zeker ook voor een paleis, dat ooit gebouwd is om te imponeren en macht uit te stralen. Kan je je thuis voelen op een plaats die historisch nooit voor jou bedoeld was? Samen met jongeren van de Internationale schakelklas onderzocht ik hoe Paleis Het Loo, het museum waar ik werk en toonbeeld van Nederlands erfgoed, voor hen zou kunnen aanvoelen als ‘ook van mij’.
Korte samenvatting project
Met de oefening ‘Het gedachtenpaleis’ brachten we in kaart hoe ieders ultieme personal space eruit zou zien, zou klinken, smaken, ruiken en aanvoelen. Van elementen hieruit maakte ik kartonnen figuren die de jongeren meenamen naar het echte paleis. Geïnspireerd door de videoclip APESHIT waarin Beyonce en Jay-Z zichzelf als hedendaagse royalty presenteren in museum Het Louvre, maakten we een videoclip waarin de jongeren de hoofdrol spelen. Video maakte het mogelijk een blijvend statement te maken, zonder de museale ruimtes aan te tasten. In de scenes lijken de jongeren beroemdheden, die net als Beyonce en Jay-Z hun ruimte claimen.
Het proces van co-creatie bood een frisse blik op het eeuwenoude erfgoed. Soms werden bestaande perspectieven bevestigd, daarnaast gaf het onderzoek nieuwe inzichten en hernieuwde waardering voor wat er altijd al was. Erfgoed bestaat niet alleen uit voorwerpen en gebruiken, maar vooral door de betekenis die mensen eraan toekennen. De samenwerking met de jongeren heeft een nieuwe betekenis gegeven aan het paleis. De videoclip is als een take-over. De boodschap? ‘Welkom in óns paleis.’
Visie
Als artisteducator in erfgoed wil ik het heden verbinden aan het verleden, om ervan te leren voor de toekomst. Ik werk het liefst multi-zintuiglijk, omdat ik geloof dat dit de basis legt voordat cognitief leren kan beginnen. Mijn stijl is licht en speels, maar gaat ingewikkelde onderwerpen zeker niet uit de weg. De mooiste uitdaging vind ik om grote en complexe verhalen te vertalen naar een eenvoudige maar betekenisvolle ervaring.
“Diversity is being invited to the party, inclusion is being asked to dance, belonging is dancing like nobody’s watching.” – “Diversity is being invited to the party, inclusion is being asked to dance, belonging is dancing like nobody’s watching.”
foto: Pablo Pichel
foto: Pablo Pichel
foto: Pablo Pichel
Urgentie
Er schuilt kracht in erfgoed. Het kan je identiteit helpen vormen, je onderdeel van een groep of cultuur laten voelen. Maar dan moet het wel toegankelijk zijn, zowel fysiek als mentaal. Ieder mens heeft persoonlijke verhalen en herinneringen. We denken dat we uniek te zijn, maar vaak lijken we meer op elkaar dan we denken. Soms wordt inclusie bekritiseerd, omdat men denkt dat inclusie slechts rekening houdt met gemarginaliseerde groepen. Terwijl échte inclusie rekening houdt met iedereen. Aanpassingen die voor een specifieke doelgroep worden gedaan hebben vaak een veel bredere uitwerking dan zichtbaar is.
Doel
Tijdens de master heb ik de kracht van participatie ervaren, geleerd op mijn artistieke intuïtie te vertrouwen en mijn makerschap serieus te nemen. Ik zal blijven werken voor musea, omdat ik geloof in de maatschappelijke kracht en zelfs noodzaak van deze instituten. Het is daarbij wel belangrijk om voortdurend te bouwen aan de relatie met het publiek, de mede-eigenaren van het erfgoed. Ook veranderen maatschappelijke thema’s in de tijd. Ik denk dat ik zal blijven werken aan uitdagingen rondom mentaal welzijn, verbinding versus polarisatie, toegankelijkheid, representatie en de toepassing van kunsteducatie in onderzoek. Kortom: er is nog genoeg te doen!
foto: Pablo Pichel
Deze pagina is voor het laatst gewijzigd op 25 juni 2026
Sta jij op deze pagina? En heb je een opmerking? Mail naar de redactie.




